donderdag 12 februari 2015

Genius

Johann Wolfgang von Goethe                                                            Spreuk 104
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



“Gezond verstand is de genius van de mensheid.”


«Le sens commun est le Génie de l'humanite.»



Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar
                                                                                                      bij spreuk 104



Goethe is van opvatting, dat ofschoon de voor de wetenschap noodzakelijke geestesactiviteiten wel hogere vormen van het algemene verstand zijn, deze toch moeten worden gezuiverd en veredeld, ter wille van geschiktheid voor wetenschappelijke activiteit. Vergelijk boekdeel 34, bladzijde 10, 1ff,  [«Der Versuch als Vermittler von Objekt und Subjekt» (1793)].


Goethes Ansicht ist, daß, obgleich die zur Wissenschaft notwendigen Geistestätigkeiten zwar nur höhere Formen des Gemeinverstandes sind, dieser dennoch sich läutern und veredeln muß, wenn er zur wissenschaftlichen Tätigkeit brauchbar werden soll. Vgl. Bd. 34, S. 10, 1 ff. [«Der Versuch als Vermittler von Objekt und Subjekt» (1793)].


Audiovisuele weergave spreuk 104




Lezing
Goethe's Scientific Method - "Mind and Nature in German Idealism" - Lecture by Matthew David Segall

2 opmerkingen:

  1. Noten

    Génie (van Dale; Frans):
    1. (goede of kwade) genius → geleigeest, beschermgeest;
    2. zinnebeeld → allegorische voorstelling;
    3. aard → geest, karakter, omstandigheden;
    4. begaafdheid → talent, aanleg
    5. (militair) genie → geniekorps;
    6. genie → geniaal persoon, uitzonderlijk begaafd persoon;
    7. (technisch) ingenieurswezen → engineering, kennis, technieken van ingenieurs.


    Genius – Wikipedia

    Genius – AnthroWiki
    "De genius is het geestzelf in wording. Welke tegenwoordig nog in de schoot van engelen die ons leiden (bijvoorbeeld onze beschermengel) wordt gedragen, waardoorheen zich de heilige geest openbaart".

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Noten (vervolg)

    Genius (van Dale):
    (de (meervoud): geniën)
    1. beschermgeest, schutsengel: mijn goede genius; hij was de kwade genius, de aanstichter;
    2. (kunst) de afbeelding van een genius (1) in gedaante van een gevleugelde jongeling.


    Genie (van Dale; Nederlands):
    1. de aangeboren gave van grote geesten om iets buitengewoons te scheppen, buitengewone begaafdheid en oorspronkelijkheid van geest, scheppend vernuft: iemand van genie, een geniaal persoon; dichterlijk, muzikaal genie; geen vonk, geen sprank genie bezitten;
    2. iemand die met genie (1) begaafd is;
    3. (volkstaal) lust, zin: genie in iemand hebben of krijgen, op hem verliefd zijn, worden; genie in iets hebben, er zin, gein in hebben (1784; Frans: genie).


    Geniaal (van Dale):
    1. buitengewoon begaafd, met genie begaafd;
    2. (als) van een genie geniale gekte;
    3. (van zaken) blijkgevend van genie: een geniaal denkbeeld, idee; een geniale oplossing, vondst; iets van geniale eenvoud, iets wat zo simpel is dat het wel door een groot genie moet zijn bedacht;
    4. (ironisch) origineel maar onbekookt: geniale invallen.


    ⑦ In moderne woordenboeken staat wel de term Gemeinverständlich, wat betekent: voor iedereen, algemeen begrijpelijk → bevattelijk, maar niet de term Gemeinverstand, geïntroduceerd bij het commentaar van Steiner op spreuk 104. Voor een omschrijving van die verouderde term moet worden teruggegrepen naar oude(re) woordenboeken, zie het onderstaande. Passend bij deze aforismen van Goethe vind ik de term, niet in zwang maar wel van toepassing, meest doeltreffend vind ik: algemeen verstand; het raakt hier aan ‘gewoon verstand’ en ‘gezond verstand’ (term Goethe's aforisme 104). Natuurlijk dringt zich hier ook een vergelijking op met de bekende term en gevleugelde (en historisch befaamde) uitdrukking wereldverstand, Nederlands woord voor het oud-Griekse begrip: Nous (Wikipedia). In de wereld gezet door de Griekse filosoof en astronoom Anaxagoras (500 voor Christus – 428 voor Christus). Hier de antroposoof Willem Frederik Veltman met een kort woord over Nous: bladzijde 402 uit Hellas: herinnering, bezinning, toekomstverwachting.

    Gemeinverstand (Deutsches Wörterbuch von Jacob Grimm und Wilhelm Grimm):
    Gemeinverstand, m. wie sonst gemeiner verstand (s. gemein 7, d, vgl. DWB gemeinsinn 1): der gemein-verstand, der als genie der menschheit gelten soll ... erheben sich aber die bedürfnisse, treten sie aus dem kreise des gemeinen heraus, so ist der gemein-verstand nicht mehr hinreichend, er ist kein genius mehr u. s. w. Göthe 22, 240. 241 (dazwischen den sogenannten menschenverstand); ich wünschte eine kritik des menschenverstandes ... wenn man dem gemein-verstand ... nachweisen könnte, wie weit er reichen kann.

    Gemeinverstand (Goethe-Wörterbuch):
    Gemeinverstand  natürl, auf die praktischen Lebensbedürfnisse ausgerichteter Menschenverstand  [in Reflexion üb MGuizots Satz “Le sens commun est le Génie de l’humanité”] Der G., der als Genie der Menschheit gelten soll, muß .. in seinen Äußerungen betrachtet werden .. seinen Verstand, den sogenannten Menschenverstand, wird er [der Mensch] anwenden, seine Bedürfnisse zu befriedigen; ist es geschehen, so hat er die Aufgabe, die Räume der Gleichgültigkeit auszufüllen .. Erheben sich aber die Bedürfnisse, treten sie aus dem Kreise des Gemeinen heraus, so ist der G. nicht mehr hinreichend 422,181,16 u 182,6 MuR(539) 422,259,21 MuR(1199)
    Syn Gemeinsinn Menschenverstand sens(s. commun)
    (Josef Mattausch)

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Sprüche in Prosa

2015

Spreuk 158 – Levende eenheid – 14 mei 2015

Spreuk 157 – Heuristiek – 12 mei 2015

Spreuk 156 – Illusoire inkapseling – 7 mei 2015

Spreuk 155 – Verstommen – 4 mei 2015

Spreuk 154 – Skelet en eeuwige rede – 2 mei 2015

Spreuk 153 – Geognosie en verbeeldingskracht - 30 april 2015

Spreuk 152 – Creatief omwerken – 28 april 2015

Spreuk 151 – Onderscheiden van rede en verstand – 25 april 2015

Spreuk 150 – Algemene oorzaken – 18 april 2015

Spreuk 149 – Eenvoud – 16 april 2015

Spreuk 148 – Ondeelbaar fenomeen – 15 april 2015

Spreuk 147 – Geschiedkundige methode – 13 april 2015

Spreuk 146 – Mechaniseren – 12 april 2015

Spreuk 145 – Tezamen gedacht – 11 april 2015

Spreuk 144 – Symptoom en kwaal – 9 april 2015

Spreuk 143 – Werking en oorzaak – 8 april 2015

Spreuk 142 – Nadelen bij vragen over oorzakelijkheid – 6 april 2015

Spreuk 141 – Causaliteitsdenken – 5 april 2015

Spreuk 140 - Nabijgelegen fenomenen en hardleersheid – 4 april 2015

Spreuk 139 – Fenomenen gewaarworden – 3 april 2015

Spreuk 138 – Mensheidsformaat of kleingeestigheid – 2 april 2015

Spreuk 137 – Oerfenomenen en angst – 31 maart 2015

Spreuk 136 – Karakteristieke oerfenomenen – 30 maart 2015

Spreuk 135 – Kernvraagstukken – 29 maart 2015

Spreuk 134 – Oorspronkelijke condities – 28 maart 2015

Spreuk 133 – Voortgang onderzoek – 23 maart 2015

Spreuk 132 – Elementaire ervaringen – 22 maart 2015

Spreuk 131 – Beroep doen op metafysica – 21 maart 2015

Spreuk 130 – Metafysica van de verschijnselen – 20 maart 2015

Spreuk 129 – Bestaan – 19 maart 2015

Spreuk 128 – Betrekkelijk en toch absoluut – 18 maart 2015

Spreuk 127 – De natuur en het bijzondere en het algemene – 17 maart 2015

Spreuk 126 – Ware symboliek – 16 maart 2015

Spreuk 125 – Bijzonder algemeen – 15 maart 2015

Spreuk 124 – Geldige algemeenheid – 14 maart 2015

Spreuk 123 – Trefzeker – 13 maart 2015

Spreuk 122 – Operationeel waarheidsgevoel – 12 maart 2015

Spreuk 121 – Waarde van fenomenen – 11 maart 215

Spreuk 120 – Experiment – 10 maart 2015

Spreuk 119 – Uitvindingen en ontdekkingen – 9 maart 2015

Spreuk 118 – Principe van de kleurschakering – 8 maart 2015

Spreuk 117 – Werkende beginselen – 25 februari 2015

Spreuk 116 – Deelverklaring – 24 februari 2015

Spreuk 115 – Van weten naar wetenschap – 23 februari 2015

Spreuk 114 – Groeiende twijfel – 22 februari 2015

Spreuk 113 – Waarachtig en leugenachtig – 21 februari 2015

Spreuk 112 – Wetenschappelijke zekerheid – 20 februari 2015

Spreuk 111 – Spinozisme versus machiavellisme – 19 februari 2015

Spreuk 110 – Enthousiast overdenken – 18 februari 2015

Spreuk 109 – Consequenties – 17 februari 2015

Spreuk 108 – Praktijk en mensenverstand – 16 februari 2015

Spreuk 107 – Filosofie en mensenverstand – 15 februari 2015

Spreuk 106 – Kritiek van het mensenverstand – 14 februari 2015

Spreuk 105 – Algemeen verstand – 13 februari 2015

Spreuk 104 – Genius – 12 februari 2015

Spreuk 103 – Markant – 11 februari 2015

Spreuk 102 – Onderscheid en verstand – 10 februari 2015

Spreuk 101 – Uit elkaar houden en invoegen – 9 februari 2015

Spreuk 100 – Poëzie van het genie – 8 februari 2015

Spreuk 99 – Uiterlijk en innerlijk – 7 februari 2015

Spreuk 98 – Gewoon bekijken en zuiver aanschouwen – 6 februari 2015

Spreuk 97 – Zuiver opvatten en recht doen – 5 februari 2015

Spreuk 96 – Vruchtbare beschouwingswijze – 4 februari 2015

Spreuk 95 – Geen mythologie en legenden in de wetenschap – 3 februari 2015

Spreuk 94 – Twee klippen – 2 februari 2015

Spreuk 93 – Niet op slot gooien – 1 februari 2015

Spreuk 92 – Analogie met goed gezelschap – 31 januari 2015

Spreuk 91 – Inductie – 30 januari 2015

Spreuk 90 – Voortschrijden – 29 januari 2015

Spreuk 89 – Axioma enthymeem – 28 januari 2015

Spreuk 88 – Ongeluk – 27 januari 2015

Spreuk 87 – Herleiden en relateren – 26 januari 2015

Spreuk 86 – Eenvoud – 25 januari 2015

Spreuk 85 – Strategie – 24 januari 2015

Spreuk 84 – Probleem onderkennen – 23 januari 2015

Spreuk 83 – Miniaturen – 22 januari 2015

Spreuk 82 – Leemten – 21 januari 2015

Spreuk 81 – Afstemmen – 20 januari 2015

Spreuk 80 – Zekere koers met open blik – 19 januari 2015

Spreuk 79 – Bekopen en losraken – 18 januari 2015

Spreuk 78 – Feedback – 17 januari 2015

Spreuk 77 – Diepgang – 16 januari 2015

Spreuk 76 – Gelijke bron – 15 januari 2015

Spreuk 75 – Speelruimte voor vergissingen – 14 januari 2015

Spreuk 74 – Onwillig mopperen – 13 januari 2015

Spreuk 73 – Direct benutten – 12 januari 2015

Spreuk 72 – Voortreffelijkheid – 11 januari 2015

Spreuk 71 – Ware wijsheid – 10 januari 2015

Spreuk 70 – Wakker ontwaken – 9 januari 2015

Spreuk 69 – Achterhalen – 8 januari 2015

Spreuk 68 – Bestendigen – 7 januari 2015

Spreuk 67 – Aanmatiging matigen – 6 januari 2015

Spreuk 66 – Geholpen worden of verward raken – 5 januari 2015

Spreuk 65 – Binnensluipen en afweren – 4 januari 2015

Spreuk 64 – Onjuiste voorstelling van zaken – 3 januari 2015

Spreuk 63 – Vasthouden of loslaten – 2 januari 2015

Spreuk 62 – Goede voornemens – 1 januari 2015

2014

Spreuk 61 – Geen idee – 31 december 2014

Spreuk 60 - Realiteitszin, aannamen en hersenschimmen – 30 december 2014

Spreuk 59 – Guitig opgestelde hypothesen – 29 december 2014

Spreuk 58 – Rijzende problemen – 28 december 2014

Spreuk 57 – Hypothesen als loopplanken – 27 december 2014

Spreuk 56 – Wirwar – 26 december 2014

Spreuk 55 - Vitterige waarnemers en grillige theoretici – 25 december 2014

Spreuk 54 – Abstraheren en concretiseren – 24 december 2014

Spreuk 53 – Nut van theorieën – 23 december 2014

Spreuk 52 – Nietszeggende gemiddelden – 22 december 2014

Spreuk 51 – Zuivere ervaring – 21 december 2014

Spreuk 50 – Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Spreuk 49 – Onverloochenbaar – 19 december 2014

Spreuk 48 – Eigenheid – 18 december 2014

Spreuk 47 – Januskop – 17 december 2014

Spreuk 46 – Dialectiek – 16 december 2014

Spreuk 45 – Terminologie in verhouding tot fenomenen – 15 december 2014

Spreuk 44 – In het oog vatten en doordenken – 14 december 2014

Spreuk 43 – Taalworstelingen – 13 december 2014

Spreuk 42 – Bemoeienis – 12 december 2014

Spreuk 41 – Zelfeducatie en ondersteuning – 11 december 2014

Spreuk 40 – Transparantie – 10 december 2014

Spreuk 39 – Maximes helder bezien – 9 december 2014

Spreuk 38 – Omstreden raken – 8 december 2014

Spreuk 37 – Zwart op wit – 7 december 2014

Spreuk 36 - Gehoorbereik – 6 december 2014

Spreuk 35 – Onbegrip 5 december 2014

Spreuk 34 – Vermeend weerleggen – 4 december 2014

Spreuk 33 – Gezindheden – 3 december 2014

Spreuk 32 – Leer van Newton – 2 december 2014

Spreuk 31 – Onenigheid en problemen – 1 december 2014

Spreuk 30 – Gekante meningen – 30 november 2014

Spreuk 29 – Probleemstelling en twistappels – 29 november 2014

Spreuk 28 – Stokken en stilstaan – 28 november 2014

Spreuk 27 – Verstaanbaarheid – 27 november 2014

Spreuk 26 – Inlevingsvermogen – 26 november 2014

Spreuk 25 – Glad ijs – 25 november 2014

Spreuk 24 – Vrije val en botsing – 24 november 2014

Spreuk 23 – Antropomorfisme inherent aan menselijke natuur – 23 november 2014

Spreuk 22 – Wie of wat spreekt zich uit? – 22 november 2014

Spreuk 21 – Gelijke onderkent gelijke – 21 november 2014

Spreuk 20 – Uitgangspunt bij menselijke waarheden – 20 november 2014

Spreuk 19 – Menselijke voorstellingswijze en menselijke waarheid – 19 november 2014

Spreuk 18 – Ja en nee uit de mond van de natuur – 18 november 2014

Spreuk 17 – Verstand en hulpmiddelen – 17 november 2014

Spreuk 16 – Vrije focus – 16 november 2014

Spreuk 15 – Het onbeschrijfbare beschrijven – 15 november 2014

Spreuk 14 – Berekening en experiment – 14 november 2014

Spreuk 13 – Mens en moderne fysica – 13 november 2014

Spreuk 12 – Tolk van het verstand – 12 november 2014

Spreuk 11 – Zintuiglijke ervaringen en geestelijke vermogens – 11 november 2014

Spreuk 10 – Perspectivische wetten – 10 november 2014

Spreuk 9 – Blikrichting en corresponderende hoek – 9 november 2014

Spreuk 8 – Verschilzicht en positieverandering – 8 november 2014

Spreuk 7 – Gezichtsvermogen – 7 november 2014

Spreuk 6 – Vergelijken – 6 november 2014

Spreuk 5 – Aan- en indachtigheid – 5 november 2014

Spreuk 4 – Bedrieglijk oordeel – 4 november 2014

Spreuk 3 – Betrouwbare zintuigen – 3 november 2014

Spreuk 2 – Menselijke wijsheid – 2 november 2014

Spreuk 1 - Kenverhoudingen - 1 november 2014

Inleiding en verantwoording van Rudolf Steiner – 1 november 2014

Introductie en verantwoording – 1 november 2014