zaterdag 3 januari 2015

Onjuiste voorstellingen van zaken

Johann Wolfgang von Goethe                                                             Spreuk 64
                                                                         Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Iedere misvatting zal welkom zijn, voor wie aan een misplaatste voorstelling gewend raakt.


Wer sich an eine falsche Vorstellung gewöhnt, dem wird jeder Irrtum will kommen sein.




Rudolf Steiner                                                                                  Commentaar                                                                                   bij spreuk 63 tot en met 81



In deze spreuken worden de redenen voor spreuknummer 60 tot en met 62 aangegeven.


In diesen Sprüchen werden die Gründe für Nr. 60-62 angegeben.


Audiovisuele weergave spreuk 64




Muziek
Mefistofele - Arrigo Boito (Palermo 2008)

18 opmerkingen:

  1. Eratum

    Bij het commentaar van Rudolf Steiner op spreuken 60 tot en met 62 van Johann Wolfgang von Goethe was helaas een schrijffout en daarmee ook vertaalfout geslopen. Dit is inmiddels hersteld. De videoweergaven zullen later vandaag worden gecorrigeerd aan de hand van de bijgestelde tekst.

    Hier Rudolf Steiners commentaar bij spreuk 60 tot en met 62 in aangepaste vorm:

    Onwerkelijk is een hypothese, die niet wordt opgesteld voor het in spreuknummer 57 geschilderde doel, doch waarmee men zich geruststelt, zonder de correctie van de werkelijkheid te zoeken. Idee noemt Goethe een begrip welke met de werkelijkheid samenhangt. Bedenkt het verstand abstracte hypothesen, waarvan de begripsinhoud zich van de werkelijkheid verwijdert en zich niet door haar laat controleren, dan vervangt hij de idee. Datzelfde kan bij verbeeldingskracht het geval zijn.

    Phantastisch ist eine Hypothese, die nicht zu dem in Nr. 57 geschilderten Zwecke aufgestellt wird, sondern bei der man sich beruhigt, ohne die Korrektur der Wirklichkeit zu suchen. Idee nennt Goethe einen Begriff der mit der Wirklichkeit zusammenhängt. Erfindet der Verstand abstrakte Hypothesen, deren Begriffsinhalt sich von der Wirklichkeit entfernt und sich nicht von ihr kontrollieren läßt, so setzt er sich an Stelle der Idee. Dasselbe kann bei der Einbildungskraft der Fall sein.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. John, wat is nu concreet gewijzigd/hersteld in woord? Waarschijnlijk heb je beide teksten al aangepast. Naast elkaar gesteld zie ik namelijk geen verschil.
    Wel is kennelijk in stand gehouden Onwerkelijk(NL) voor Phantastisch(DE) terwijl Phantastisch toch veelomvattender is dan slechts de karakteristiek onwerkelijk!

    Phantasie of Fantasie, φαντασία phantasía, stamt uit het oude Grieks en duidt op verschijning, voorstelling, de betekenis is een creatieve vaardigheid van de mens duidende op het domein van het beeldende – herinneringsbeelden – voorstellingsbeelden, er kan ook sprake zijn van taal –b.v. proza of in relatie tot Ideeën. Bij fantasie spreken we van voorstellingskrachten en het vermogen tot het maken van innerlijke beelden tot imaginatie’s aan toe.
    Fantasie kan leiden tot waan/waanideeën – paranoia, dan spreken we van een ziektebeeld en/of tot het vermogen van verbeelding nieuwe vormen van kijken en denken, inspiratie, nieuwe ideeën een leervermogen, het omvat de polariteiten waar Goethe over schrijft en spreekt.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Matthijs in vorige reacties van me heb ik mijn vertaalkeuze voor de Duitse term 'Phantastisch' reeds gemotiveerd. Impliciet althans. Deze vertaling handhaaf ik, vind ik op zijn plaats in de gegeven context. Jou keuze zou anders zijn, dat kan natuurlijk.

      Het eratum slaat op twee schrijffouten die in mijn weergave van het Duitstalige commentaar van Steiner waren geslopen en daardoor rolde er een incorrecte vertaling uit. Een aandachtige lezer wees me hier gisterenavond op. In plaats van 'enfernt' had ik in eerste instantie per abuis 'einlernt' staan (en vervolgens vertaald naar → 'instudeert'). Verder stond er abusievelijk 'ßegriffsinhalt' in plaats van 'Begriffsinhalt'.

      Verwijderen
    2. Ja John, die β voor B was mij opgevallen, wel voor de tekst een punt, minder voor het lezen. Nu zie je 'enfernt' en 'einlernt' het lettertype schuift 'r' tegen de 'n' aan, resultaat rn i.p.v. r n. lijkt daardoor op een m
      Testje of dit r n bij verzenden naar elkaar kruipt.

      'daardoor rolde er een incorrecte vertaling uit' typ je , met schrijffouten bedoel je neem ik aan typefouten bij de gegeven tekst van R>S.
      Rolde er een vertaling uit? Betekent dat je een vertaalprogramma gebruikt?
      Kan natuurlijk. In dat geval kan ik volgen dat je de vertaal verschillen die ik inbreng laat voor wat ze zijn.

      Waarbij het begrip ligt bij het vertaalprogramma, zo ben ik tevreden en jij verschoond.

      Een vertaalprogramma kan ik niets verwijten in termen van;
      "Wer will was lebendig's erkennen und beschreiben,
      Sucht erst den Geist heraus zu treiben,
      Dann hat er die Theile in seiner Hand,
      Fehlt leider! nur das geistige Band."

      Hier strijden de twee polariteiten; Brontaal & Doeltaal om 'das geistige Band".
      ,

      Verwijderen
    3. In elk geval schuift de tekst in- danwel uit-één na verzenden.
      De functie uitvullen van de tekst is actief, wellicht een mogelijkheid.

      Verwijderen
  3. In aansluiting op de vorige opmerking; Fantasie omvat de polariteiten waar Goethe over schrijft en spreekt en een eerdere opmerking over 'Verstand & Vernunft'.

    "Der sogenannten Menschenverstand ruht auf der Sinnlichkeit; wie der reine Verstand auf sich selbst und seinen Gesetzen.
    Die Vernunft erhebt sich über ihn, ohne sich von ihm loszureissen.
    Die Phantasie schwebt über der Sinnlichkeit und wird von ihr angezogen; sobald sie aber oberwärts die Vernunft gewahr wird, so schliesst sie sich fest an die höchste Leiterin.
    Und so sehen wir denn den Kreis unserer Zustände duchaus abgeschlossen und dem ohngeachtet unendlich, weil immer ein Vermögen des anderen bedarf und eins dem anderen nachhelfen muss.
    An Herzogin Maria Pauwlona, 31-12-1816 e.v.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Zoals ik al eerder opmerkte in vorige reacties heeft ook in mijn ogen, waarmee ik aansluit bij Steiner en Goethe, fantasie met zekere restricties een hoge en bijzondere kenniswaarde. Dank voor het weergegeven Goethe citaat.

      Verwijderen
  4. Als "Irrtum" vertaald wordt met "vergissing" dan is denk ik de werkelijke betekenis van deze spreuk van Goethe veel beter weergegeven.Een misvatting kan mij doen volharden in mijn foutieve wereldbeeld. Maar ten opzichte van dat foutieve wereldbeeld is iedere daaruit voortvloeiende vergissing een bewustzijnsmomentje dat mij dichter bij herziening van mijn opvatting zal brengen..

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Misschien is dat zo. Ik begrijp wat je bedoelt, Theo. 'Vergissing' zou zeker kunnen. Heb ik dan ook overwogen. Maar of je hier nu voor 'vergissing' of 'misvatting' kiest, belangrijk is het ogenblik dat iemand zich van zich van zijn/haar vergissing of misvatting bewust wordt. Lange tijd kan een mens in waanvoorstellingen omtrent iets leven en levenscorrectie vindt lang niet altijd plaats.

      Verwijderen
  5. Wer sich an eine falsche Vorstellung gewöhnt, dem wird jeder Irrtum willkommen sein. ***

    Iedere misvatting zal welkom zijn, voor wie aan een misplaatste voorstelling gewend raakt.**

    Wie zich een verkeerde voorstelling tot gewoonte maakt, diegene zal elke vergissing welkom heten.*

    Van Goethe*** tot John** naar Matthijs*.

    Hier lees ik een proces van gewoontevorming, namelijk aan een verkeerde voorstelling en daarop volgt de gewenning daar aan.
    Waarmee het proces (voorlopig) eindigt, anders gezegd een persoon is drager van een verkeerde voorstelling. Voor de drager/-ster van de gewoontevorming is elke vergissing welkom.

    Wat is de verkeerde voorstelling en de vergissing? Een gewoonte.

    Wer is een persoons aanduiding iemand binnen de spreuk een verwijzing naar die bepaalde persoon, drager van een verkeerde gewoonte, het perspectief of standpunt.

    'Irrtum' dwaling, vergissing is een ander woord voor verkeerde voorstelling, die voor ieder welkom zal zijn.
    Hier ligt het perspectief – bij de gewoonte – die vergissingen welkom heet, zal welkom zijn is de dynamiek van het proces vastgesteld door de schrijver van de spreuk.
    De dynamiek wijst van buiten – de schrijver - naar de persoon die welkom heet en de verkeerde gewoonte en de vergissing in stand houdt door een verkeerde voorstelling.

    Noot-je; Originele Duitse tekst is: willkommen aan elkaar en niet will kommen uiteen getypt.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. In jouw optiek ondersteunt de welkome vergissing het in stand blijven van de verkeerde opvatting. Dan verandert er nooit iets.
      Als ik op basis van een foutieve theorie probeer de wereld te begrijpen, dan zal ik mij vaker vergissen. Als ik open sta voor verandering dan zal ik blij zijn met elke vergissing.

      In mijn ogen zou Goethe het veranderingsproces en alles wat daartoe bijdraagt verwelkomen. En was Goethe dus niet een mens die zijn medemensen vastpinde op een eerder door hen ingenomen standpunt of die hun onbeweeglijkheid zou willen stimuleren.

      Ik ben het dus niet eens met jouw interpretatie.

      Verwijderen
    2. Beste Theo e.a. lezers;
      Je Verwijst er in je slotzin naar; 'Ik ben het dus niet eens met jouw interpretatie.'

      Aan het typen op een blog b.v. hier bij commentaar, ervaar ik direct dat elk bericht al snel werkt als 'Beeld & Tegenbeeld'.
      Hier in de zin van 'Ik & Interpretatie' of met een dynamiek richting 'Theo & Matthijs.'

      In jouw – Matthijs zijn - optiek ondersteunt de welkome vergissing het in stand blijven van de verkeerde opvatting.geciteerd tekstdeel van Theo.
      Wat er staat in de originele tekst is: de vergissing stand houdt door een verkeerde voorstelling, die voor ieder welkom zal zijn
      Ik ben hier slechts typende actief en geef J.W. von Goethe in vertaling weer namelijk: "…dem wird jeder Irrtum willkommen sein."

      Theo verwijst naar; 'Hier ligt het perspectief – bij de gewoonte – die vergissingen welkom heet, zal welkom zijn is de dynamiek van het proces vastgesteld door - Goethe - de schrijver van de spreuk'.
      Verwar je hier echter niet de twee ontstane polariteiten Goethe & Matthijs?
      Goethe schreef de tekst, Matthijs typt en vertaald.
      Is het denkbaar, invoelbaar dat daarmee de 'Steigerung' die volgt uit de werking van twee polariteiten teniet wordt gedaan?
      Heeft deze dynamiek niet ten gevolge dat de schrijver - J.W. von Goethe - wordt uitgesloten en het alleen gaat om Theo & Matthijs?
      De beweging waar beide polariteiten als beeld & tegenbeeld één worden verwijst echter naar Johan Wolfgang von Goethe.

      Verwar je hier* niet de eigen voorstelling(-en) van J.W. von Goethe met eigen interpretatie(-s)?

      *Over Goethe en vastpinnen & ik verwijs naar enkele citaten van J.W. von Goethe.
      Citaat Theo: "Ter Illustratie Goethe dus niet een mens die zijn medemensen vastpinde op een eerder door hen ingenomen standpunt of die hun onbeweeglijkheid zou willen stimuleren.

      "Tycho de Brahe, ein großer Mathematiker, vermochte sich nur halb von dem alten System loszulösen, das wenigstens den Sinnen gemäß war, das er aber aus Rechthaberei durch ein kompliziertes Uhrwerk ersetzen wollte, das weder den Sinnen zu schauen noch den Gedanken zu erreichen war."

      "Was uns so sehr irremacht, wenn wir die Idee in der Erscheinung anerkennen sollen, ist, daß sie oft und gewöhnlich den Sinnen widerspricht.
      Das Kopernikanische System beruht auf einer Idee, die schwer zu fassen war und noch täglich unseren Sinnen widerspricht. Wir sagen nur nach, was wir nicht erkennen noch begreifen."

      "Die Metamorphose der Pflanzen widerspricht gleich falls unsren Sinnen."

      In mijn – Theo’s - ogen zou Goethe het veranderingsproces en alles wat daartoe bijdraagt verwelkomen.
      Dit ontken ik niet, maar hier geldt ook de getuigenis van Johann Heinrich Voß dichter vertaler;
      "So ehrt und schätze er – Goethe – jedes Talent, jede noch so kleine mechanische Fertigkeit. Aber kein Charakterloser fand Gnade vor seinen Augen." mei 1804.

      Samengevat: Er zijn drie soorten lezers: Eén die zonder oordeel geniet, een derde, die zonder te genieten oordeelt, de middelste die genietend oordeelt en oordelende geniet; deze reproduceert eigenlijk het kunstwerk opnieuw.
      Aan J.F. Rochlitz, 13-06-1819.

      Verwijderen
    3. Spreuken 63 tot en met 83 zijn illustraties van en verklaringen voor wat in spreuken 60 en 62 werd geconstateerd, aldus Steiner. Leven met irreële denkbeelden. Wanneer vergissingen worden doorgeprikt, bijvoorbeeld bij een verliefde man die bij een vrouw een blauwtje loopt, nadat hij lange tijd in de veronderstelling leefde dat zijn gevoelens wederzijds zouden zijn, is er sprake van levenscorrectie. Louter wensdenken voedde bij de man in kwestie een steeds verder vastroestende misvatting, waarmee hij uiteindelijk bedrogen uitkomt. Zo zijn er talloze levenssituaties en onderwerpen waarmee een mens de spreekwoordelijke mist in kan gaan.

      Verwijderen
  6. Theo en Matthijs,

    Nee, ik maak geen gebruik van vertaalprogramma's Mathijs. 'Rolde uit' is hier plastisch bedoeld. Voor de handboeken die ik raadpleeg, zie onder andere de rechterkolom rubriek 'Vertaalmiddelen, handboeken en naslagwerken'. Veel daarvan heb ik ook thuis in mijn boekenkast staan. Sinds kort ook de driedelige van Dale.

    Het hele boekwerk Sprüche in Prosa heb ik ingescand en ge-OCR't en vervolgens in een worddocument ondergebracht. Dit om het werken te vergemakkelijken. Bij dat laatste proces, OCR, zijn kennelijk hier en daar wat foutjes ingeslopen. Voortaan zal ik de digitale tekstdelen nauwgezetter controleren aan de hand van de originelen uit het boek zelf om dit soort mistakes vanaf nu hopelijk volledig uit te sluiten.

    Op de vertaalkwestie van spreuk 64 kom ik later terug. Ik denk morgen. Vanavond heb ik daar onvoldoende tijd voor. Wederom bedankt voor jullie nuttige en welkome feedback!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Een overpeinzing.
    Een letterlijke vertaling en dan volgt de hertaling.
    Zodat het begrijpelijk wordt in het Nederlands.
    De letterlijke vertaling van Matthijs.
    De dichterlijke vertaling van John.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dank je Jen. Ja het is een opgave, bij de ene spreuk makkelijker dan bij de andere, om het begrijpelijk te krijgen en tegelijk Goethe zoveel mogelijk recht te doen. Brengt laveren met zich mee en vereist stuurmanskunst.

      Verwijderen
  8. In herinnering 'de cowboys' eerder geplaatste opmerking Jen Dieng.

    PATSY CLINE & JORDANAIRES - Yes, I Understand

    http://www.youtube.com/watch?v=pDtNAJ_B-q0

    BeantwoordenVerwijderen
  9. In deze spreuken worden de redenen voor spreuknummer 60 tot en met 62 aangegeven. Spreuknummer 62 mag illustratief zijn dat Goethe ook oog heeft voor mijn opvatting van "vergissing" als "bewustzijnsmomentje".
    Daarmee onderstreept spreuknummer 64 dan spreuknummer 62.
    Vooruitlezend in mijn duitse uitgave zie ik dat Goethe zich enkele spreuken verderop in verafschuwende woorden uitspreekt over "vergissen" om pas bij spreuk 70 terug te keren bij de verkwikkende werking die "vergissen" ook kan hebben.
    Ook later is Goethe zeer negatief over het vergissen dat aansluit bij het foutieve standpunt en dit dus versterkt. Hij gaat zelfs zover dat vergissing en waarheid als tegenpolen worden neergezet. Als we gaan turven valt de hoogste score ongetwijfeld bij de interpretatie van Matthijs.
    Dat pleit wellicht ook voor John's vertaling met "misvatting" waar het een vergissing betreft die niet als zodanig wordt gezien. Waarbij ik er dan toch voorstander van ben om, waar vergissing als bewustzijnsmoment tot waarheid brengt (zoals bij 62, 64 en 70), niet met "misvatting" te vertalen (bij spreuk 70 kunnen dan allebei gebruikt worden).
    Het blijft boeiend om je hertaling hier te volgen, John!

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Sprüche in Prosa

2015

Spreuk 158 – Levende eenheid – 14 mei 2015

Spreuk 157 – Heuristiek – 12 mei 2015

Spreuk 156 – Illusoire inkapseling – 7 mei 2015

Spreuk 155 – Verstommen – 4 mei 2015

Spreuk 154 – Skelet en eeuwige rede – 2 mei 2015

Spreuk 153 – Geognosie en verbeeldingskracht - 30 april 2015

Spreuk 152 – Creatief omwerken – 28 april 2015

Spreuk 151 – Onderscheiden van rede en verstand – 25 april 2015

Spreuk 150 – Algemene oorzaken – 18 april 2015

Spreuk 149 – Eenvoud – 16 april 2015

Spreuk 148 – Ondeelbaar fenomeen – 15 april 2015

Spreuk 147 – Geschiedkundige methode – 13 april 2015

Spreuk 146 – Mechaniseren – 12 april 2015

Spreuk 145 – Tezamen gedacht – 11 april 2015

Spreuk 144 – Symptoom en kwaal – 9 april 2015

Spreuk 143 – Werking en oorzaak – 8 april 2015

Spreuk 142 – Nadelen bij vragen over oorzakelijkheid – 6 april 2015

Spreuk 141 – Causaliteitsdenken – 5 april 2015

Spreuk 140 - Nabijgelegen fenomenen en hardleersheid – 4 april 2015

Spreuk 139 – Fenomenen gewaarworden – 3 april 2015

Spreuk 138 – Mensheidsformaat of kleingeestigheid – 2 april 2015

Spreuk 137 – Oerfenomenen en angst – 31 maart 2015

Spreuk 136 – Karakteristieke oerfenomenen – 30 maart 2015

Spreuk 135 – Kernvraagstukken – 29 maart 2015

Spreuk 134 – Oorspronkelijke condities – 28 maart 2015

Spreuk 133 – Voortgang onderzoek – 23 maart 2015

Spreuk 132 – Elementaire ervaringen – 22 maart 2015

Spreuk 131 – Beroep doen op metafysica – 21 maart 2015

Spreuk 130 – Metafysica van de verschijnselen – 20 maart 2015

Spreuk 129 – Bestaan – 19 maart 2015

Spreuk 128 – Betrekkelijk en toch absoluut – 18 maart 2015

Spreuk 127 – De natuur en het bijzondere en het algemene – 17 maart 2015

Spreuk 126 – Ware symboliek – 16 maart 2015

Spreuk 125 – Bijzonder algemeen – 15 maart 2015

Spreuk 124 – Geldige algemeenheid – 14 maart 2015

Spreuk 123 – Trefzeker – 13 maart 2015

Spreuk 122 – Operationeel waarheidsgevoel – 12 maart 2015

Spreuk 121 – Waarde van fenomenen – 11 maart 215

Spreuk 120 – Experiment – 10 maart 2015

Spreuk 119 – Uitvindingen en ontdekkingen – 9 maart 2015

Spreuk 118 – Principe van de kleurschakering – 8 maart 2015

Spreuk 117 – Werkende beginselen – 25 februari 2015

Spreuk 116 – Deelverklaring – 24 februari 2015

Spreuk 115 – Van weten naar wetenschap – 23 februari 2015

Spreuk 114 – Groeiende twijfel – 22 februari 2015

Spreuk 113 – Waarachtig en leugenachtig – 21 februari 2015

Spreuk 112 – Wetenschappelijke zekerheid – 20 februari 2015

Spreuk 111 – Spinozisme versus machiavellisme – 19 februari 2015

Spreuk 110 – Enthousiast overdenken – 18 februari 2015

Spreuk 109 – Consequenties – 17 februari 2015

Spreuk 108 – Praktijk en mensenverstand – 16 februari 2015

Spreuk 107 – Filosofie en mensenverstand – 15 februari 2015

Spreuk 106 – Kritiek van het mensenverstand – 14 februari 2015

Spreuk 105 – Algemeen verstand – 13 februari 2015

Spreuk 104 – Genius – 12 februari 2015

Spreuk 103 – Markant – 11 februari 2015

Spreuk 102 – Onderscheid en verstand – 10 februari 2015

Spreuk 101 – Uit elkaar houden en invoegen – 9 februari 2015

Spreuk 100 – Poëzie van het genie – 8 februari 2015

Spreuk 99 – Uiterlijk en innerlijk – 7 februari 2015

Spreuk 98 – Gewoon bekijken en zuiver aanschouwen – 6 februari 2015

Spreuk 97 – Zuiver opvatten en recht doen – 5 februari 2015

Spreuk 96 – Vruchtbare beschouwingswijze – 4 februari 2015

Spreuk 95 – Geen mythologie en legenden in de wetenschap – 3 februari 2015

Spreuk 94 – Twee klippen – 2 februari 2015

Spreuk 93 – Niet op slot gooien – 1 februari 2015

Spreuk 92 – Analogie met goed gezelschap – 31 januari 2015

Spreuk 91 – Inductie – 30 januari 2015

Spreuk 90 – Voortschrijden – 29 januari 2015

Spreuk 89 – Axioma enthymeem – 28 januari 2015

Spreuk 88 – Ongeluk – 27 januari 2015

Spreuk 87 – Herleiden en relateren – 26 januari 2015

Spreuk 86 – Eenvoud – 25 januari 2015

Spreuk 85 – Strategie – 24 januari 2015

Spreuk 84 – Probleem onderkennen – 23 januari 2015

Spreuk 83 – Miniaturen – 22 januari 2015

Spreuk 82 – Leemten – 21 januari 2015

Spreuk 81 – Afstemmen – 20 januari 2015

Spreuk 80 – Zekere koers met open blik – 19 januari 2015

Spreuk 79 – Bekopen en losraken – 18 januari 2015

Spreuk 78 – Feedback – 17 januari 2015

Spreuk 77 – Diepgang – 16 januari 2015

Spreuk 76 – Gelijke bron – 15 januari 2015

Spreuk 75 – Speelruimte voor vergissingen – 14 januari 2015

Spreuk 74 – Onwillig mopperen – 13 januari 2015

Spreuk 73 – Direct benutten – 12 januari 2015

Spreuk 72 – Voortreffelijkheid – 11 januari 2015

Spreuk 71 – Ware wijsheid – 10 januari 2015

Spreuk 70 – Wakker ontwaken – 9 januari 2015

Spreuk 69 – Achterhalen – 8 januari 2015

Spreuk 68 – Bestendigen – 7 januari 2015

Spreuk 67 – Aanmatiging matigen – 6 januari 2015

Spreuk 66 – Geholpen worden of verward raken – 5 januari 2015

Spreuk 65 – Binnensluipen en afweren – 4 januari 2015

Spreuk 64 – Onjuiste voorstelling van zaken – 3 januari 2015

Spreuk 63 – Vasthouden of loslaten – 2 januari 2015

Spreuk 62 – Goede voornemens – 1 januari 2015

2014

Spreuk 61 – Geen idee – 31 december 2014

Spreuk 60 - Realiteitszin, aannamen en hersenschimmen – 30 december 2014

Spreuk 59 – Guitig opgestelde hypothesen – 29 december 2014

Spreuk 58 – Rijzende problemen – 28 december 2014

Spreuk 57 – Hypothesen als loopplanken – 27 december 2014

Spreuk 56 – Wirwar – 26 december 2014

Spreuk 55 - Vitterige waarnemers en grillige theoretici – 25 december 2014

Spreuk 54 – Abstraheren en concretiseren – 24 december 2014

Spreuk 53 – Nut van theorieën – 23 december 2014

Spreuk 52 – Nietszeggende gemiddelden – 22 december 2014

Spreuk 51 – Zuivere ervaring – 21 december 2014

Spreuk 50 – Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Spreuk 49 – Onverloochenbaar – 19 december 2014

Spreuk 48 – Eigenheid – 18 december 2014

Spreuk 47 – Januskop – 17 december 2014

Spreuk 46 – Dialectiek – 16 december 2014

Spreuk 45 – Terminologie in verhouding tot fenomenen – 15 december 2014

Spreuk 44 – In het oog vatten en doordenken – 14 december 2014

Spreuk 43 – Taalworstelingen – 13 december 2014

Spreuk 42 – Bemoeienis – 12 december 2014

Spreuk 41 – Zelfeducatie en ondersteuning – 11 december 2014

Spreuk 40 – Transparantie – 10 december 2014

Spreuk 39 – Maximes helder bezien – 9 december 2014

Spreuk 38 – Omstreden raken – 8 december 2014

Spreuk 37 – Zwart op wit – 7 december 2014

Spreuk 36 - Gehoorbereik – 6 december 2014

Spreuk 35 – Onbegrip 5 december 2014

Spreuk 34 – Vermeend weerleggen – 4 december 2014

Spreuk 33 – Gezindheden – 3 december 2014

Spreuk 32 – Leer van Newton – 2 december 2014

Spreuk 31 – Onenigheid en problemen – 1 december 2014

Spreuk 30 – Gekante meningen – 30 november 2014

Spreuk 29 – Probleemstelling en twistappels – 29 november 2014

Spreuk 28 – Stokken en stilstaan – 28 november 2014

Spreuk 27 – Verstaanbaarheid – 27 november 2014

Spreuk 26 – Inlevingsvermogen – 26 november 2014

Spreuk 25 – Glad ijs – 25 november 2014

Spreuk 24 – Vrije val en botsing – 24 november 2014

Spreuk 23 – Antropomorfisme inherent aan menselijke natuur – 23 november 2014

Spreuk 22 – Wie of wat spreekt zich uit? – 22 november 2014

Spreuk 21 – Gelijke onderkent gelijke – 21 november 2014

Spreuk 20 – Uitgangspunt bij menselijke waarheden – 20 november 2014

Spreuk 19 – Menselijke voorstellingswijze en menselijke waarheid – 19 november 2014

Spreuk 18 – Ja en nee uit de mond van de natuur – 18 november 2014

Spreuk 17 – Verstand en hulpmiddelen – 17 november 2014

Spreuk 16 – Vrije focus – 16 november 2014

Spreuk 15 – Het onbeschrijfbare beschrijven – 15 november 2014

Spreuk 14 – Berekening en experiment – 14 november 2014

Spreuk 13 – Mens en moderne fysica – 13 november 2014

Spreuk 12 – Tolk van het verstand – 12 november 2014

Spreuk 11 – Zintuiglijke ervaringen en geestelijke vermogens – 11 november 2014

Spreuk 10 – Perspectivische wetten – 10 november 2014

Spreuk 9 – Blikrichting en corresponderende hoek – 9 november 2014

Spreuk 8 – Verschilzicht en positieverandering – 8 november 2014

Spreuk 7 – Gezichtsvermogen – 7 november 2014

Spreuk 6 – Vergelijken – 6 november 2014

Spreuk 5 – Aan- en indachtigheid – 5 november 2014

Spreuk 4 – Bedrieglijk oordeel – 4 november 2014

Spreuk 3 – Betrouwbare zintuigen – 3 november 2014

Spreuk 2 – Menselijke wijsheid – 2 november 2014

Spreuk 1 - Kenverhoudingen - 1 november 2014

Inleiding en verantwoording van Rudolf Steiner – 1 november 2014

Introductie en verantwoording – 1 november 2014