donderdag 4 december 2014

Vermeend weerleggen

Johann Wolfgang von Goethe                                                              Spreuk 34
                                                                          Hoofdstuk 1: Het onderscheiden



Tegenstanders geloven ons te weerleggen, wanneer ze hun mening herhalen en op die van ons geen acht slaan.


Gegner glauben uns zu widerlegen, wenn sie ihre Meinung wiederholen und auf die unsrige nicht achten.



Rudolf Steiner                                                                                 Commentaar
                                                                                  bij spreuk 27 tot en met 45



De door mensen verworven waarheden zijn in hun fijnere vertakkingen en in de gevoelsnuances, waarmee ze worden begeleid, zo intiem en individueel, dat ze naar hun volle inhoud, door een tweede niet totaal begrepen kunnen worden. Men kan eigenlijk alleen zichzelf echt begrijpen. In een discussie sluiten de voorstellingen die twee mensen met één en hetzelfde woord verbinden nooit naadloos bij elkaar aan.


Die von dem Menschen gewonnenen Wahrheiten sind in ihren feineren Verzweigungen und in den Gefühlsnuancen, von denen sie be gleitet werden, so intim und individuell, daß sie, ihrem vollen Gehalte nach, von einem zweiten nicht restlos erfaßt werden können. Man kann eigentlich immer nur sich selbst richtig verstehen. In der Diskussion dekken sich niemals genau die Vorstellungen, die zwei Menschen mit einem und demselben Worte verbinden.


Audiovisuele weergave spreuk 34




Muziek
Kophtisches Lied - Hugo Wolf
Gedicht
Kophtisches Lied - Johann Wolfgang von Goethe

6 opmerkingen:

  1. Johan Wolfgang reflecteert op Goethe.

    "Es kommt doch am Ende darauf an, dass man aushält und die anderen ausdauert".
    An das Ehepaar Herder 02-09-1786.

    "Het komt er immers uiteindelijk op aan, dat men volhoudt en de anderen verdraagt".

    …"denn leider sind es öfter die Meinungen über die Dinge, als die Dinge selbst, wodurch die Menschen getrennt werden"…
    An Schiller, 15-12-1795.

    …"want jammer genoeg zijn het veelal de meningen over de dingen, dan dat het de dingen zelf zijn, waardoor mensen worden gescheiden"…

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Deze context verheldert zeker Matthijs! Mooi en treffend hoe Goethe hier de pointes van mening en ding (zelf) en de waarde van menselijke mentaliteit en deugd naast elkaar zet en met elkaar in verband brengt.

      Voor mezelf ook van belang bij mijn onderzoek naar Aquino's notie, nader uitgewerkt door Steiner in zijn voordrachtenreeks De filosofie van Thomas van Aquino, (1) de idee in de dingen, (2) de idee in de ziel en (3) de idee vóór de dingen (vóór is hier een tijdsbepaling en verwijst naar de engelenschare en de rest van de hogere hiërarchieën).

      Ken jij trouwens het boek De kleurenleer van Goethe van Heinrich Proskauer met 16 tafelkaarten en een onderzoeksprisma. Denk dat ik de Nederlandse vertaling tweedehands aanschaf, inclusief de tafelkaarten. Een onderzoeksprisma zal ik dan nog apart moeten inkopen. Maar die zijn niet zo duur, meen ik. Heb jij misschien nog suggesties wat betreft een geschikt onderzoeksprisma?

      Verwijderen
  2. Hier trouwens een mooi en interessant blogartikel over Goethe's kleurenleer van Fred Tak: De kleurenleer van Goethe (Weblog van Fred Tak, 20 oktober 2012).

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Thema; 'Vermeend weerleggen' en de 'Widerspruchsgeist' die mij verleid te melden; dat zich in de uitgave onder redactie van Riemer, niet de vader van Immanuel Kant, Johann Georg Kant die 'Sattler- und Riemermeister was, maar Friedrich Wilhelm Riemer, Duits filoloog*, schrijver, bibliothecaris in Weimar, sinds 1814 Goethes secretaris en na 1841 'Geheimer Hofrat' in Weimar en Johann Peter Eckermann, Duits dichter en vertrouweling van Goethe.
    Goethe vertrouwde Riemmer en Eckermann zijn literaire nalatenschap toe.

    Hier spreek de 'Widerspruchsgeist' zich uit.
    In het licht van… denn leider sind es…die Meinungen über:…Drukte Friedrich Hebbel zich zo over Eckermann uit: "Eckermann schijnt mij in generlei opzicht een mens van enige betekenis."
    Goethe schrijft echter: "Eckermann…is…voortreffelijk en de reden en de oorzaak dat ik het werken aan mijn Faust heb voortgezet".
    "Heinrich Heine noemde Eckermann 'der Papagei' – papegaai – maar Goethe liet hem in 1825 een 'Doktorgrad' aan de Universität Jena verlenen.
    Waarop Eckermann met zielepijn reageerde: "Ich musste es geschehen lassen, aber ich war nur glücklich, als ich noch ein ganz einfacher Herr Eckermann war.
    "Ik moest het mij maar laten welgevallen. Gelukkig was ik echter, toen nog een Heer van eenvoud was."

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Correctie: "Ik moest het mij maar laten welgevallen. Gelukkig was ik echter, toen iknog een Heer van eenvoud was."

      Verwijderen
  4. John bedankt voor de 'Hinweise'. Ik wijs zelf ook 'hin'.
    Van Heinrich Proskauer vind je de biografie en een lijst met publicaties op het bekende: http://biographien.kulturimpuls.org/index.php
    Hij beheerde ooit 'Das Farbenlabor' te Dornach rond 1985 ontmoette ik er een 'Archivarische geur', allerlei opslag en voorbije tekenen van activiteit, een bezoek later in de tijd, bleek men zich vooral te bezigen met het wel en wee van Plantenkleuren.
    Ik ben uiteindelijk door voordrachten van o.a. Daniël van Bemmelen en Dick van Romunde ingegroeid in de praktijk van de kleurenleer, en dan natuurlijk zelf onderzoeken.

    De 'Pädagogische Forschungsstelle beim Bund der Freien Waldorfschulen*' verwelkomde het levenswerk van Julius Hebing, hij wijdde de leraren inhoudelijk en praktisch in, in de kleurenleer van Goethe en Rudolf Steiner's kleuraanwijzingen inhoudelijk en uitvoerend.
    Hij restaureerde de aquarellen van Rudolf Steiner, die zelf duidelijk aangaf géén kunstenaar/schilder te zijn, het was geschilderd om kleurbeleving aan te spreken. Onderwijl werden deze werkjes gezien als 'de vernieuwende kunstvorm' en in den treure nageschilderd, schade!
    Zijn werk is aanvankelijk in losbladige mappen verschenen, later in een boek met één losse map.
    Menschenkunde und Erziehung 44 Schriften der..* ↑
    Boektitel; Welt, Farbe und Mensch Verlag Freies Geisteslebens. 236 Blz. ISBN 3-7725-0244-X

    Door dit spreuken-blog lees ik weer eens Goethe’s kleurenleer razend interessant vanwege o.a. de uitvoerige Historische weergave, waar Goethe als Klassieker zijn mannetje staat, vaor Oer- tot de eigen tijd. Een pocket-editie zo'n 'Quaterband' bevat meer dan 500 bladzijden.
    Citaat uit de inleiding:"Wordt door de vooruit strevende jeugd de geschiedenis eerder als lastig dan verheugend ervaren.
    Tsja, omdat zij natuurlijk zelf een nieuwe Oerwereld willen laten beginnen.
    Toch hebben de voorvaderen in hun vorming en hun voortschrijdend leven vaak met levendige dank moeten inzien, hoeveel vruchtbaars aan goede bruikbare zaken, die hen te hulp kwamen, door hun voorvaderen is nagelaten".


    Al dit schoons is te vinden in o.a. een uitgave 'Quaterband' in Band 1 Entwurf einer Farbenlehre – Band 2 Vorarbeiten und Nachträge zur Farbenlehre – Band 3 Enthüllung der Theorie Newtons.
    De basis voor de uitgave is; de 3. und 4. Band der von Rudolf Steiner besorgten und eingeleiteten Naturwissenschaflichen Schriften (1883 – 1897).
    Im Rahmen der Deutschen National Literatur, herausgegeben von Joseph Kürschner.
    Ik kan je een PDF weergave sturen van de originele uitgaven uit 1810 of zelf downloaden.
    Gepubliceerd: Tübingen : In der J.G. Cotta'schen Buchhandlung te vinden bij;
    https://archive.org/search.php?query=Farbenlehre-%20Goethe%20AND%20mediatype%3Atexts
    Het voordeel is dat je direct leert lezen in het Ghotische Schrift
    Wil je dit niet dan verwijs ik naar:
    De 3. Auflage 1984 © 1979 Verlag Freies Geistesleben. ISBN 3 7725 0702 6
    In 5 delen, 536 Blz. Historie. Totaal bijna 1500 bladzijden, incluis de commentaren van Rudolf Steiner. Net lettertje met schreven.

    Oude spiegelreflexcamera's kunnen je aan een goed optisch prisma bevatten, markt, kringloop.
    Een losse prisma? Kies wel voor optisch glas en een goede maat h.35x44x44x75 in 45°- 90° met een projector kun je dan regenbogen weergeven en b.v. omkeren met een spiegel, kleuren verdichten geel – bruin of ombuigen 'pfirsichblut'.
    Uit je raam naar de atmosfeer gluren kan ook, je ziet daar feitelijke alle kleurenverschijnselen, ook zonder Goethe, die het dichtste overeenkomen met de 'de sinnlich-sittliche' werking van de kleuren.
    Jammer genoeg stikt Rotterdam van de lichtvervuiling wat weer een handicap is, een voordeel is de hoge flatgebouwen. Kijk eerst van beneden naar boven bij blauwe lucht, vlieg omhoog en de lucht is donkerder blauw een hoge berg geeft violet, van beneden uit helder blauw.

    Fraai is een waterprisma die je zelf bouwt. Je kunt er nadien een bad van maken of vissen kweken.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Sprüche in Prosa

2015

Spreuk 158 – Levende eenheid – 14 mei 2015

Spreuk 157 – Heuristiek – 12 mei 2015

Spreuk 156 – Illusoire inkapseling – 7 mei 2015

Spreuk 155 – Verstommen – 4 mei 2015

Spreuk 154 – Skelet en eeuwige rede – 2 mei 2015

Spreuk 153 – Geognosie en verbeeldingskracht - 30 april 2015

Spreuk 152 – Creatief omwerken – 28 april 2015

Spreuk 151 – Onderscheiden van rede en verstand – 25 april 2015

Spreuk 150 – Algemene oorzaken – 18 april 2015

Spreuk 149 – Eenvoud – 16 april 2015

Spreuk 148 – Ondeelbaar fenomeen – 15 april 2015

Spreuk 147 – Geschiedkundige methode – 13 april 2015

Spreuk 146 – Mechaniseren – 12 april 2015

Spreuk 145 – Tezamen gedacht – 11 april 2015

Spreuk 144 – Symptoom en kwaal – 9 april 2015

Spreuk 143 – Werking en oorzaak – 8 april 2015

Spreuk 142 – Nadelen bij vragen over oorzakelijkheid – 6 april 2015

Spreuk 141 – Causaliteitsdenken – 5 april 2015

Spreuk 140 - Nabijgelegen fenomenen en hardleersheid – 4 april 2015

Spreuk 139 – Fenomenen gewaarworden – 3 april 2015

Spreuk 138 – Mensheidsformaat of kleingeestigheid – 2 april 2015

Spreuk 137 – Oerfenomenen en angst – 31 maart 2015

Spreuk 136 – Karakteristieke oerfenomenen – 30 maart 2015

Spreuk 135 – Kernvraagstukken – 29 maart 2015

Spreuk 134 – Oorspronkelijke condities – 28 maart 2015

Spreuk 133 – Voortgang onderzoek – 23 maart 2015

Spreuk 132 – Elementaire ervaringen – 22 maart 2015

Spreuk 131 – Beroep doen op metafysica – 21 maart 2015

Spreuk 130 – Metafysica van de verschijnselen – 20 maart 2015

Spreuk 129 – Bestaan – 19 maart 2015

Spreuk 128 – Betrekkelijk en toch absoluut – 18 maart 2015

Spreuk 127 – De natuur en het bijzondere en het algemene – 17 maart 2015

Spreuk 126 – Ware symboliek – 16 maart 2015

Spreuk 125 – Bijzonder algemeen – 15 maart 2015

Spreuk 124 – Geldige algemeenheid – 14 maart 2015

Spreuk 123 – Trefzeker – 13 maart 2015

Spreuk 122 – Operationeel waarheidsgevoel – 12 maart 2015

Spreuk 121 – Waarde van fenomenen – 11 maart 215

Spreuk 120 – Experiment – 10 maart 2015

Spreuk 119 – Uitvindingen en ontdekkingen – 9 maart 2015

Spreuk 118 – Principe van de kleurschakering – 8 maart 2015

Spreuk 117 – Werkende beginselen – 25 februari 2015

Spreuk 116 – Deelverklaring – 24 februari 2015

Spreuk 115 – Van weten naar wetenschap – 23 februari 2015

Spreuk 114 – Groeiende twijfel – 22 februari 2015

Spreuk 113 – Waarachtig en leugenachtig – 21 februari 2015

Spreuk 112 – Wetenschappelijke zekerheid – 20 februari 2015

Spreuk 111 – Spinozisme versus machiavellisme – 19 februari 2015

Spreuk 110 – Enthousiast overdenken – 18 februari 2015

Spreuk 109 – Consequenties – 17 februari 2015

Spreuk 108 – Praktijk en mensenverstand – 16 februari 2015

Spreuk 107 – Filosofie en mensenverstand – 15 februari 2015

Spreuk 106 – Kritiek van het mensenverstand – 14 februari 2015

Spreuk 105 – Algemeen verstand – 13 februari 2015

Spreuk 104 – Genius – 12 februari 2015

Spreuk 103 – Markant – 11 februari 2015

Spreuk 102 – Onderscheid en verstand – 10 februari 2015

Spreuk 101 – Uit elkaar houden en invoegen – 9 februari 2015

Spreuk 100 – Poëzie van het genie – 8 februari 2015

Spreuk 99 – Uiterlijk en innerlijk – 7 februari 2015

Spreuk 98 – Gewoon bekijken en zuiver aanschouwen – 6 februari 2015

Spreuk 97 – Zuiver opvatten en recht doen – 5 februari 2015

Spreuk 96 – Vruchtbare beschouwingswijze – 4 februari 2015

Spreuk 95 – Geen mythologie en legenden in de wetenschap – 3 februari 2015

Spreuk 94 – Twee klippen – 2 februari 2015

Spreuk 93 – Niet op slot gooien – 1 februari 2015

Spreuk 92 – Analogie met goed gezelschap – 31 januari 2015

Spreuk 91 – Inductie – 30 januari 2015

Spreuk 90 – Voortschrijden – 29 januari 2015

Spreuk 89 – Axioma enthymeem – 28 januari 2015

Spreuk 88 – Ongeluk – 27 januari 2015

Spreuk 87 – Herleiden en relateren – 26 januari 2015

Spreuk 86 – Eenvoud – 25 januari 2015

Spreuk 85 – Strategie – 24 januari 2015

Spreuk 84 – Probleem onderkennen – 23 januari 2015

Spreuk 83 – Miniaturen – 22 januari 2015

Spreuk 82 – Leemten – 21 januari 2015

Spreuk 81 – Afstemmen – 20 januari 2015

Spreuk 80 – Zekere koers met open blik – 19 januari 2015

Spreuk 79 – Bekopen en losraken – 18 januari 2015

Spreuk 78 – Feedback – 17 januari 2015

Spreuk 77 – Diepgang – 16 januari 2015

Spreuk 76 – Gelijke bron – 15 januari 2015

Spreuk 75 – Speelruimte voor vergissingen – 14 januari 2015

Spreuk 74 – Onwillig mopperen – 13 januari 2015

Spreuk 73 – Direct benutten – 12 januari 2015

Spreuk 72 – Voortreffelijkheid – 11 januari 2015

Spreuk 71 – Ware wijsheid – 10 januari 2015

Spreuk 70 – Wakker ontwaken – 9 januari 2015

Spreuk 69 – Achterhalen – 8 januari 2015

Spreuk 68 – Bestendigen – 7 januari 2015

Spreuk 67 – Aanmatiging matigen – 6 januari 2015

Spreuk 66 – Geholpen worden of verward raken – 5 januari 2015

Spreuk 65 – Binnensluipen en afweren – 4 januari 2015

Spreuk 64 – Onjuiste voorstelling van zaken – 3 januari 2015

Spreuk 63 – Vasthouden of loslaten – 2 januari 2015

Spreuk 62 – Goede voornemens – 1 januari 2015

2014

Spreuk 61 – Geen idee – 31 december 2014

Spreuk 60 - Realiteitszin, aannamen en hersenschimmen – 30 december 2014

Spreuk 59 – Guitig opgestelde hypothesen – 29 december 2014

Spreuk 58 – Rijzende problemen – 28 december 2014

Spreuk 57 – Hypothesen als loopplanken – 27 december 2014

Spreuk 56 – Wirwar – 26 december 2014

Spreuk 55 - Vitterige waarnemers en grillige theoretici – 25 december 2014

Spreuk 54 – Abstraheren en concretiseren – 24 december 2014

Spreuk 53 – Nut van theorieën – 23 december 2014

Spreuk 52 – Nietszeggende gemiddelden – 22 december 2014

Spreuk 51 – Zuivere ervaring – 21 december 2014

Spreuk 50 – Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Spreuk 49 – Onverloochenbaar – 19 december 2014

Spreuk 48 – Eigenheid – 18 december 2014

Spreuk 47 – Januskop – 17 december 2014

Spreuk 46 – Dialectiek – 16 december 2014

Spreuk 45 – Terminologie in verhouding tot fenomenen – 15 december 2014

Spreuk 44 – In het oog vatten en doordenken – 14 december 2014

Spreuk 43 – Taalworstelingen – 13 december 2014

Spreuk 42 – Bemoeienis – 12 december 2014

Spreuk 41 – Zelfeducatie en ondersteuning – 11 december 2014

Spreuk 40 – Transparantie – 10 december 2014

Spreuk 39 – Maximes helder bezien – 9 december 2014

Spreuk 38 – Omstreden raken – 8 december 2014

Spreuk 37 – Zwart op wit – 7 december 2014

Spreuk 36 - Gehoorbereik – 6 december 2014

Spreuk 35 – Onbegrip 5 december 2014

Spreuk 34 – Vermeend weerleggen – 4 december 2014

Spreuk 33 – Gezindheden – 3 december 2014

Spreuk 32 – Leer van Newton – 2 december 2014

Spreuk 31 – Onenigheid en problemen – 1 december 2014

Spreuk 30 – Gekante meningen – 30 november 2014

Spreuk 29 – Probleemstelling en twistappels – 29 november 2014

Spreuk 28 – Stokken en stilstaan – 28 november 2014

Spreuk 27 – Verstaanbaarheid – 27 november 2014

Spreuk 26 – Inlevingsvermogen – 26 november 2014

Spreuk 25 – Glad ijs – 25 november 2014

Spreuk 24 – Vrije val en botsing – 24 november 2014

Spreuk 23 – Antropomorfisme inherent aan menselijke natuur – 23 november 2014

Spreuk 22 – Wie of wat spreekt zich uit? – 22 november 2014

Spreuk 21 – Gelijke onderkent gelijke – 21 november 2014

Spreuk 20 – Uitgangspunt bij menselijke waarheden – 20 november 2014

Spreuk 19 – Menselijke voorstellingswijze en menselijke waarheid – 19 november 2014

Spreuk 18 – Ja en nee uit de mond van de natuur – 18 november 2014

Spreuk 17 – Verstand en hulpmiddelen – 17 november 2014

Spreuk 16 – Vrije focus – 16 november 2014

Spreuk 15 – Het onbeschrijfbare beschrijven – 15 november 2014

Spreuk 14 – Berekening en experiment – 14 november 2014

Spreuk 13 – Mens en moderne fysica – 13 november 2014

Spreuk 12 – Tolk van het verstand – 12 november 2014

Spreuk 11 – Zintuiglijke ervaringen en geestelijke vermogens – 11 november 2014

Spreuk 10 – Perspectivische wetten – 10 november 2014

Spreuk 9 – Blikrichting en corresponderende hoek – 9 november 2014

Spreuk 8 – Verschilzicht en positieverandering – 8 november 2014

Spreuk 7 – Gezichtsvermogen – 7 november 2014

Spreuk 6 – Vergelijken – 6 november 2014

Spreuk 5 – Aan- en indachtigheid – 5 november 2014

Spreuk 4 – Bedrieglijk oordeel – 4 november 2014

Spreuk 3 – Betrouwbare zintuigen – 3 november 2014

Spreuk 2 – Menselijke wijsheid – 2 november 2014

Spreuk 1 - Kenverhoudingen - 1 november 2014

Inleiding en verantwoording van Rudolf Steiner – 1 november 2014

Introductie en verantwoording – 1 november 2014